Kuźnice – część Zakopanego, położona w dolnej partii Doliny Bystrej na wysokości ok. 1000 m n.p.m. Znajduje się tu zapora wodna na potoku Bystra, która stanowi źródło wody pitnej dla Zakopanego. W przeszłości w Kuźnicach funkcjonował duży ośrodek hutniczy, obecnie znajduje się tu dolna stacja kolei linowej na Kasprowy Wierch.
Spis treści |
edytuj Historia
Historia Kuźnic sięga XVIII wieku, gdy w Dolinie Jaworzynce, zwanej wówczas Jaworzynką Łuszczkową, odkryto złoża rudy żelaza. Na terenie dzisiejszych Kuźnic magazynowano ją, a następnie Drogą Żelazną (obecna Droga pod Reglami) transportowano do huty w Dolinie Kościeliskiej, gdzie była przetapiana. W roku 1776 pojawiła się nazwa Huty Hamerskie, dla określenia zakładu w Kuźnicach, który został założony nieco wcześniej (dokładna data nie jest znana) prawdopodobnie przez ówczesnego starostę nowotarskiego Franciszka Rychtera-Pelikańskiego, który był jej posiadaczem aż do śmierci (1783).
W kolejnych latach, począwszy od 1807, Hamry były własnością rodziny Homolacsów, wywodzącej się z Węgier. Huta stopniowo rozwijała się, a okres największej świetności obiektu przypadł na połowę XIX wieku, gdy Huty Hamerskie były największym tego typu zakładem w Galicji. Roczna produkcja surówki wynosiła 500 t, a żelaza sztabowego i blachy walcowanej około 700 t. Huta dawała wtedy zatrudnienie ponad 120 osobom, z których większość rekrutowała się spośród okolicznej ludności. Wszyscy pracownicy należeli do "Puszki Brackiej" – organizacji, która w razie ich choroby lub śmierci wypłacała rodzinom zasiłki. W Hamrach powstała szkoła (w której na polecenie Homolacsów uczono historii Polski), zakład miał również swoją orkiestrę oraz chorągiew.
Huty Hamerskie były opalane węglem drzewnym, wypalanym przede wszystkim z tatrzańskiego buka. Pierwotnie piętro regla dolnego było porośnięte lasem mieszanym, natomiast obecnie – głównie za sprawą rabunkowej gospodarki leśnej kuźnickiego zakładu – składa się prawie wyłącznie ze świerka.
Zasoby rudy żelaza okazały się niewystarczające dla opłacalnej produkcji już pod koniec lat sześćdziesiątych XIX wieku i w 1869 Homolacsowie sprzedali hutę, która stopniowo ograniczała produkcję. Wkrótce potem, w 1878 roku, zakład został zamknięty.
W 1936 w Kuźnicach powstała dolna stacja kolei linowej na Kasprowy Wierch i od tego czasu są one często odwiedzane przez turystów.
edytuj Turystyka
Usytuowana jest tu dolna stacja kolejki linowej na Kasprowy Wierch i to dzięki niej Kuźnice stały się popularne. W lecie 2006 roku rozpoczęto gruntowną modernizację kolejki. W związku z protestami organizacji ekologicznych remont rozpoczął się z opóźnieniem 7 maja 2007 roku. Nowa kolejka została oddana do użytku na sezon zimowy 2007/2008.
W Kuźnicach turystyka odgrywa dużą rolę, są one dużym centrum ruchu turystycznego zarówno w lecie, jak i zimą. W zimie narciarze korzystają z kolejki na Kasprowy Wierch, a także zjeżdżają jednokierunkową nartostradą z Nosalowej Przełęczy. Znajduje się tutaj wiele stoisk góralskich z licznymi pamiątkami, które dla osób z nizin (dla górali tzw. ceprów) stanowią dużą atrakcję.
edytuj Komunikacja
Wjazd samochodem do Kuźnic jest zabroniony. Tylko pojazdy posiadające specjalne zezwolenie wydawane przez urząd miasta mogą poruszać się trasą od ronda kuźnickiego do samych Kuźnic. Komunikację do Kuźnic tworzy PPKS Zakopane oraz wiele minibusów, które najczęściej kursują na trasie Zakopane-Centrum – Kuźnice. Połączenia busów obejmują także między innymi trasy Kuźnice-Kiry, Kuźnice-Toporowa Cyrhla, Kuźnice-Łysa Polana. Autobusy kursują co parę minut, dzięki temu w pojazdach nie ma tłoku. Oprócz tego dostępne są również taksówki. Postoje zlokalizowane są przy rondzie jak również w Kuźnicach obok dolnej stacji kolejki.
edytuj Szlaki turystyczne
Kuźnice stanowią jeden z najpopularniejszych punktów wyjścia dla wycieczek w wyższe partie Tatr Zachodnich i Wysokich. Znajduje się tu skrzyżowanie szlaków:
– niebieski na Giewont przez Kalatówki i Dolinę Kondratową. Czas przejścia: 2:45 h, ↓ 2 h
– żółty przez Dolinę Jaworzynkę na Przełęcz między Kopami. Czas przejścia: 1:30 h, ↓ 1:15 h
– niebieski przez Boczań do schroniska "Murowaniec" w Dolinie Gąsienicowej. Czas przejścia: 1:30 h, ↓ 1:15 h
– zielony na Kasprowy Wierch przez Myślenickie Turnie. Czas przejścia: 2:30 h, ↓ 2 h
– zielony na Nosal przez Nosalową Przełęcz. Czas przejścia: 35 min, ↓ 30 min
– niebieski do centrum Zakopanego. Czas przejścia: 50 min, ↑ 1 h
– czarny (Ścieżka nad Reglami) przez Halę Kalatówki na Czerwoną Przełęcz i dalej, aż do Doliny Chochołowskiej.
- Czas przejścia na Czerwoną Przełęcz: 1:50 h, ↓ 1:40 h
- Czas przejścia całego szlaku, do Doliny Chochołowskiej: ok. 6 h
edytuj Bibliografia
- Lidia Długołęcka, Maciej Pinkwart: Zakopane: przewodnik historyczny. Warszawa: Wyd. PTTK "Kraj",, 1994. ISBN 83-7005-312-2.
- Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
- Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.
edytuj Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||
