Dolina Suchej Wody Gąsienicowej lub po prostu Dolina Suchej Wody – jedna z tatrzańskich dolin walnych po północnej stronie grani głównej. Powierzchnia doliny wynosi ok. 21 km², a długość ok. 13 km. Przebiega przez nią granica pomiędzy Tatrami Wysokimi i Zachodnimi (od przełęczy Liliowe korytem potoku Suchej Wody). Na wysokości ok. 1650 m n.p.m. rozwidla się na: Dolinę Gąsienicową i Dolinę Pańszczycę.
Spis treści |
edytuj Topografia
Dolinę Suchej Wody obejmują:
- od wschodu: grań Koszystej i Kopy Sołtysie
- od południa: odcinek bocznej grani od przełęczy Krzyżne przez szczyty Buczynowych Turni, Granatów, Czarnych Ścian, Kozich Wierchów, Zamarłą Turnię do Świnicy oraz grani głównej do Kasprowego Wierchu
- od zachodu: boczna grań odchodząca od Kasprowego Wierchu przez Uhrocie Kasprowe, Kopę Magury, Królową Rówień, Królowy Grzbiet po Wielki Kopieniec.
Od wschodu i południa (na odcinku do Świnicy) Dolina Suchej Wody graniczy z systemem Dolin Białki, na odcinku od Świnicy do Kasprowego Wierchu z położoną na terytorium Słowacji Doliną Cichą (słow. Tichá dolina). Od zachodu sąsiaduje z systemem Doliny Bystrej i reglową Doliną Olczyską.
edytuj Opis doliny
Dolina Suchej Wody należy do dolin polodowcowych. Zbudowana jest przede wszystkim z granitoidów oraz (w części Tatr Zachodnich) ze skał osadowych w typowym trzypiętrowym układzie. Część wyższa z bogatą rzeźba polodowcową, morenami, kotłami, nieckami jezior, mutonami oraz część dolna łagodnie obniżająca się w kierunku północnym, porośnięta jest kompleksami naturalnego boru świerkowego. Doskonale ukształtowany amfiteatr moren w tej dolinie opisywał już w 1847 Ludwik Zejszner.
Nazwa doliny pochodzi od przepływającego przez nią potoku Suchej Wody, który na długich odcinkach ginie pod kamieniami (przepływa poniżej powierzchni). Związana jest też z innymi potokami ginących pod powierzchnią terenu w krasowych utworach, by wypłynąć w oddalonych wywierzyskach. Cieków wodnych płynących niekiedy niezgodnie z rzeźbą terenu – tzw. suchych wód jest tutaj wiele. W dolinie występują też torfowiska wysokie z kosodrzewina, jedno z nich ma grubość 5,8 m.
W dolnej części doliny znajdują się dwa niewielkie jeziora – Toporowy Staw Wyżni i Niżni.
edytuj Turystyka
Na Hali Gąsienicowej w latach 1921-1925 zbudowano schronisko Murowaniec. Do niego poprowadzono w latach 1921-1923 utwardzoną drogę (zamkniętą dla samochodów, używaną m.in. do zaopatrzenia schroniska). Innymi zabudowaniami w dolinie są: baza szkolenia taterników – "Betlejemka", leśniczówka TPN – "Księżówka", meteorologiczna stacja pomiarowa PAN, budynek strażników TPN "Gawra" oraz kilka szałasów pasterskich. W okresie letnim w dolinie przy drodze do "Murowańca" na tzw. Rąbaniskach działało pole namiotowe PZA w Dolinie Suchej Wody, zlikwidowane do 20 sierpnia 2009[1]. Przez dolinę i jej odgałęzienia prowadzi kilka szlaków turystycznych.
edytuj Szlaki turystyczne
W dolnej, właściwej części Doliny Suchej Wody przebiegają 2 szlaki turystyczne:
– czarny szlak z Brzezin przez Psią Trawkę do schroniska „Murowaniec”. Czas przejścia: 2:15 h, ↓ 1:45 h. Szlak ten udostępniony jest również dla rowerów
– czerwony szlak z Toporowej Cyrhli przez Psią Trawkę, Waksmundzką Polanę i Wodogrzmoty Mickiewicza do Morskiego Oka i dalej na Rysy. Czas przejścia z Toporowej Cyrhli na Psią Trawkę: 1:10 h, z powrotem 1 h
Przypisy
edytuj Bibliografia
- Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka Encyklopedia Tatrzańska. Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
- Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
- Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” S.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
|
|||||